Prambanan

Głównym punktem dzisiejszego planu była Swiątynia Prambanan (Caṇḍi Prambanan) położona nieopodal Yogyakarty - to największa hinduska świątynia w Indonezji, która została zbudowana w IX wieku naszej ery. Świątynia ta, znana również jako Rara Jonggrang, jest poświęcona Trimurti, trzem głównym bogom hinduskim, a mianowicie bogu Brahmie jako bogowi stwórcy, bóstwu Wisznu jako bogowi obrońcy i bogowi Sziwie jako bogowi niszczycielowi. Bazując na inskrypcji Siwagrha, pierwotna nazwa tego kompleksu świątynnego to Siwagrha (sanskryt, co oznacza „Dom Sziwy”) i rzeczywiście w garbagriha (głównym pomieszczeniu) tej świątyni znajduje się trzymetrowy posąg Sziwy Mahadewy, ponieważ sekta Syaiwa traktuje priorytetowo kult boga Sziwy w tej świątyni.

Kompleks świątynny Prambanan jako całość znajduje się w Specjalnym Regionie Yogyakarta, ale brama administracyjna znajduje się na Jawie Środkowej. To sprawia, że Świątynia Prambanan znajduje się w 2 miejscach, a mianowicie w wiosce Bokoharjo, w Regionie Yogyakarta oraz w Tlogo, w Centralnej Jawie. Prambanan znajduje się około 17 kilometrów na północny wschód od Yogyakarty.

Świątynia ta znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 1991 r, jest nie tylko największą świątynią hinduistyczną w Indonezji, a także jedną z najpiękniejszych świątyń w Azji Południowo-Wschodniej. Architektura tego budynku jest wysoka i smukła, zgodnie z ogólną architekturą hinduską, ze świątynią Sziwy jako główną świątynią o wysokości do 47 metrów stojącą pośrodku kompleksu mniejszych świątyń. Jako jedna z najwspanialszych świątyń w Azji Południowo-Wschodniej, świątynia Prambanan jest atrakcją dla turystów z całego świata.

Według inskrypcji Siwagrha,, świątynię tę zaczęto budować około 850 r. n.e. przez Rakai Pikatana, a następnie rozwijał ją i rozbudowywał Balitung Maha Sambu w okresie królestwa Medang Mataram.

Uważa się, że nazwa Prambanan, wywodziła się od nazwy wioski, w której stoi ta świątynia, jest zmianą nazwy w dialekcie jawajskim hinduskiego terminu teologicznego Para Brahman, co oznacza „Wielki Brahman”, czyli Brahman, czyli najwyższy i największy, wieczna rzeczywistość, której nie da się opisać, która w hinduizmie często utożsamiana jest z koncepcją Boga. Inna opinia uważa, że Parabramini mogą odnosić się do czasów świetności tej świątyni, która była niegdyś wypełniona braminami. Inna opinia sugeruje, że nazwa „Prambanan” pochodzi od rdzenia słowa mban w języku jawajskim oznaczającym dźwigać lub nieść zadanie, nawiązując do hinduskich bogów, którzy realizują zadanie organizowania i utrzymywania harmonii we wszechświecie.

Nazwa Prambanan może oznaczać 5 (pięć) gór, co w języku khmerskim/kambodżańskim 5 (pięć) to Pram, a banam to góra. Przedstawia 5 szczytów górskich Himalajów w Indiach, przypominając jednocześnie w kronice Khmerów, że Jawajczycy kolonizowali Khmerów przez 200 lat, a Dżajawarman II, który był na Jawie, był bohaterem, który uwolnił Khmerów spod jawajskiej dominacji.

W czasie budowy świątyni Siwagrha prowadzono także prace mające na celu zmianę systemu wodnego. Rzeka Opak, która płynie z północy na południe wzdłuż zachodniej strony kompleksu świątynnego Prambanan miała pierwotny bieg zakręcający w kierunku wschodnim. Uznano, że znajduje się zbyt blisko świątyni, i że erozja rzeki mogła zagrozić budowie świątyni. Projekt gospodarki wodnej został zrealizowany poprzez utworzenie nowego, bardziej na zachód koryta rzecznego. Zasypano dawny pierwotny przepływ rzeki, aby zapewnić szerszy teren pod budowę rzędu świątyń pomocniczych (świątyń strażniczych lub świątyń towarzyszących).

Kompleks budynków był okresowo udoskonalany przez kolejnych królów Medang Mataram, takich jak Śri Maharaja Dyah Daksa i Śri Maharaja Dyah Tulodong i rozbudowywany poprzez budowę setek dodatkowych świątyń wokół głównej świątyni. Ze względu na świetność tej świątyni, świątynia Prambanan pełniła funkcję wielkiej świątyni Królestwa Mataram, w której odbywały się różne ważne ceremonie królewskie. Historycy podejrzewają, że u szczytu swojej świetności setki bramińskich kapłanów i ich uczniów zebrało się i zamieszkiwało zewnętrzny dziedziniec tej świątyni, aby studiować Wede oraz odprawiać różne hinduskie rytuały i ceremonie.

Około lat trzydziestych XIX wieku stolica królestwa została przeniesiona na Jawę Wschodnią przez Śri Maharaję Mpu Sindoka, założyciela dynastii Isyana. Przyczyna tego przesunięcia centrum władzy nie jest pewna. Jednak najprawdopodobniej jest to spowodowane gwałtowną erupcją góry Merapi, która wznosi się około 20 kilometrów na północ od świątyni Prambanan. Inną możliwą przyczyną są wojny i walki o władzę. Po przeniesieniu stolicy świątynia Prambanan zaczęła być zaniedbywana i nie utrzymywana, przez co świątynia powoli zaczęła ulegać zniszczeniom i zapadaniu się.

Uważa się, że budynek świątyni całkowicie się zawalił w wyniku silnego trzęsienia ziemi, które miało miejsce w XVI wieku. Mimo że nie jest już centrum religii i kultu hinduizmu, świątynia ta jest nadal uznawana i znana ze swojego istnienia przez mieszkańców Jawy, którzy mieszkają w okolicznych wioskach. Po podziale sułtanatu Mataram w 1755 roku ruiny świątyni i pobliska rzeka Opak stały się punktem podziału pomiędzy terytoriami Sułtanatu Yogyakarty (Jogja) i Kasunanan Surakarta (Solo).

W 1733 roku świątynia ta została odkryta przez Holendrów. Świątynia ta ponownie przyciągnęła uwagę świata podczas brytyjskiej okupacji Jawy. Ruiny tej świątyni pozostawały jednak opuszczone przez dziesięciolecia i były rozgrabiane. Następnie w 1855 roku Jan Willem Izerman rozpoczął czyszczenie i usuwanie kilku kamieni i ziemi z komory świątynnej. Jakiś czas później Isaac Groneman przeprowadził rozbiórkę na dużą skalę, a kamienie świątynne ułożono w przypadkowych stosach wzdłuż rzeki Opak. Posągi i płaskorzeźby świątynne zostały przejęte przez Holendrów i wykorzystane jako dekoracje ogrodowe, podczas gdy rdzenni mieszkańcy używali kamieni świątynnych jako materiałów budowlanych i fundamentów domów.

Odbudowę rozpoczęto w 1918 r., ale prawdziwe poważne wysiłki rozpoczęto w latach trzydziestych XX wieku. W latach 1902-1903 Theodoor van Erp konserwował część, która była podatna na zawalenie. W latach 1918 - 1926 kontynuowało je Biuro Starożytności (Oudheidkundige Dienst) pod przewodnictwem P. J Perquina w sposób bardziej systematyczny, zgodnie z zasadami archeologicznymi. Jak wiadomo, nasi poprzednicy usuwali i rozbierali tysiące kamieni na chybił trafił, nie myśląc o działaniach restauratorskich. Od 1926 r. De Haan pracował tu do końca życia w 1930 r. W 1931 r. zastąpił go van Romondt, a następnie przekazał kierownictwo renowacji synowi Indonezyjczykowi i prace trwały to do 1993 r.

Próby odbudowy są kontynuowane nawet teraz. Renowację świątyni Sziwy, głównej świątyni tego kompleksu, zakończono w 1953 r. i zainaugurował to pierwszy prezydent Republiki Indonezji, Sukarno. Niektóre części świątyni zostały odrestaurowane przy użyciu nowych kamieni, ponieważ wiele oryginalnych kamieni zostało skradzionych lub ponownie wykorzystanych gdzie indziej. Świątynia zostanie odrestaurowana tylko wtedy, gdy nadal będzie tam znajdować się co najmniej 75% oryginalnych kamieni. Dlatego też wiele małych świątyń nie zostało odbudowanych i widoczne są jedynie fundamenty. Obecnie kilka części świątyni Prambanan jest odnawianych w celu naprawy szkód spowodowanych przez trzęsienie ziemi w Yogyakarcie w 2006 roku.

Świątynia posiada 3 elementy: pierścień zewnętrzny (istoty nieczyste: zwierzęta, chorzy psychicznie), pierścień środkowy (ludzie) - było 224 (zachowało się kilka) wież, pierścień wewnętrzny, oddzielony murem (bramini, rodzina królewska) - 16 kaplic (wszystkie odbudowanie). Największa wieża ma wys. 35 m.

Zaopatrzeni w bilety przeszliśmy przez kompleks świątynny przechodząc wstępnie przez puzzle porozrzucanych kamieni.

Wewnątrz wież znajdowały się posągi bogów.

Było gorąco. Ale zachwyt nad pięknem świątyni przewyższał trudy. Jako, że przybyliśmy do Prambanan wcześnie, mieliśmy początkowo komfort zwiedzania bez braku tłumu, który jednak z każdą chwilą narastał. Byli to głównie Indonezyjczycy, przywożeni autokarami w dużych grupach. Prambanan był dla nich, podobnie jak dla nas dużą atrakcją. Ale również dla nich atrakcją byliśmy... my! Na każdym kroku chcieli sobie z nami robić zdjęcia.